Εγκυκλοπαίδεια Υγείας

Αλφαβητική Αναζήτηση

Ορχίτιδα*

Τι  είναι η νόσος


Oρχίτιδα , είναι ο ιατρικός όρος που περιγράφει την οξεία φλεγμονή του όρχεως, η οποία στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων αφορά μόνο τον έναν όρχι ( μονήρης ). Η φλεγμονή σε αρκετές περιπτώσεις , μπορεί να αφορά εκτός από τον όρχι και την σύστοιχη αυτού επιδιδυμίδα , το σωληνάκι δηλαδή από το οποίο περνάνε τα σπερματοζωάρια από τον όρχι για να φτάσουν στον προστάτη οπότε μιλάμε για ορχεοεπιδυδιμίτιδα ( βλ. κεφ. Επιδυδιμίτιδα ). Η Ορχίτιδα σπανίως εμφανίζεται σαν ανεξάρτητη και μεμονωμένη πάθηση και συνηθέστερα αποτελεί συνεπακόλουθο μίας επιδιδυμίτιδας ή επιπλοκή άλλης νόσου όπως παρωτίτιδας [μαγουλάδες ]( ιδιαίτερη προσοχή στα αγοράκια που νοσούν , καθότι συνδυάζεται κάποιες φορές με ατροφία του προσβεβλημένου όρχεως και με υπογονιμότητα στην ενήλικη ζωή ), βρουκέλλωσης, γρίπης, διφθερίτιδας, ανεμοβλογιάς ή σχιστοσωμίασης. Τέλος , ο ασθενής με ορχίτιδα οφείλει να απευθύνεται πάντοτε στον Θεράποντα Ιατρό του , διότι σε κάποιες περιπτώσεις ,  η κλινική του εικόνα , μπορεί να υποκρύπτει μία φλεγμονώδη μορφή καρκίνου του όρχεως.

 

 

Που οφείλεται η νόσος – Αίτια – Παράγοντες που την πυροδοτούν


Συνηθέστερα , αιτιολογικός παράγοντας της νόσου είναι  κάποιος μικροοργανισμός ( κατά κύριο λόγο βακτήριο ή ιός ), που φτάνει στο πάσχων όργανο στο πλείστον των περιπτώσεων μέσω της σεξουαλικής επαφής χωρίς  κατάλληλη προφύλαξη ή σπανιότερα από μολυσμένα ούρα.

 

Αναλυτικότερα :

Οι παράγοντες κινδύνου για την ορχίτιδα που δεν οφείλεται σε σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα είναι:

  • Ηλικία πάνω από 45 ( ιδιαίτερα σε μη εμβολιασμένα άτομα κατά της παρωτίτιδας )
  • Μακροχρόνια  χρήση ουροκαθετήρα  τύπου Foley
  • Εγγενή ανατομικά – λειτουργικά  προβλήματα του ουροποιητικού σωλήνα
  • Συχνές και υποτροπιάζουσες λοιμώξεις ή/και  Χειρουργικές επεμβάσεις στον ουροποιητικό σωλήνα

 

 Οι παράγοντες κινδύνου για τη σεξουαλικά μεταδιδόμενη ορχίτιδα είναι:

  • Επικίνδυνες σεξουαλικές συνήθειες ή Πολλαπλοί σεξουαλικοί σύντροφοι , χωρίς τη λήψη των κατάλληλων μέτρων προστασίας
  • Ατομικό  ιστορικό βλεννόρροιας ή άλλου αφροδίσιου νοσήματος ή Σεξουαλικός σύντροφος με διαγνωσμένο αφροδίσιο νόσημα

 

 

Επιδημιολογικά στοιχεία


Η ορχίτιδα μπορεί να αφορά άνδρες κάθε ηλικίας . Στις μικρές ηλικίες είναι συνήθως συνεπαγόμενη της παρωτίτιδας ( μαγουλάδων ) και εμφανίζεται συχνότερα στα αγόρια μετά από την εφηβεία, ενώ είναι σπάνιο πριν από την ηλικία 10. Η ορχίτιδα αναπτύσσεται συνήθως 4 - 6 ημέρες μετά από την παρωτίτιδα. Τέλος , το ποσοστό της σεξουαλικά μεταδιδόμενης ορχίτιδας (τυπικότερη των ενηλίκων), είναι υψηλότερο στις ηλικίες 19 – 35 ετών.

 

 

Πως εκδηλώνεται η νόσος – Συμπτώματα


Συνηθέστερα εμφανίζονται σημεία φλεγμονής στον σύστοιχο όρχι , ήτοι οίδημα, ερυθρότητα, θερμότητα και σε κάποιες περιπτώσεις πόνος (ορχεοδυνία) . Κάποιες φορές συνυπάρχουν υψηλός πυρετός με ρίγος και αίσθημα κακουχίας , καυσουρία – δυσουρία (κάψιμο και πόνος αντίστοιχα , κατά τη διούρηση) ή/και συχνουρία ή/και δύσοσμες και ιδιάζουσες εκκρίσεις από το πέος ,  ενώ δεν είναι πάντα σταθερά ως ψηλαφητά ευρήματα , η διόγκωση και η σκλήρυνση του πάσχοντος όρχεως , καθώς και η παρουσία αίματος στο σπέρμα. Μπορεί να παρατηρείται πόνος , στον πάσχοντα όρχι , κατά την σεξουαλική επαφή ή την εκσπερμάτωση , καθώς και κατά την διάρκεια των εντερικών κενώσεων  (αφόδευση). Τέλος , συχνή είναι η διόγκωση των σύστοιχων βουβωνικών λεμφαδένων. Χαρακτηριστική είναι η ανακούφιση που συνήθως απολαμβάνει ο ασθενής, ανασηκώνοντας τον πάσχοντα ή τους πάσχοντες , όρχεις. Η συνήθης διάρκεια των συμπτωμάτων , είναι από μερικές ημέρες έως και λιγότερο από έξι εβδομάδες.

 


Διάγνωση της νόσου – Εξετάσεις


Η κλινική εξέταση συνήθως αρκεί για να θέσει τη διάγνωση. Επικουρικής βοήθειας , μπορούν να είναι η διενέργεια υπερήχου – triplex οσχέου ( που δύναται  να επιβεβαιώσει τη φλεγμονή και να αποκλείσει  διαφοροδιαγνωστικά , την πιθανότητα ύπαρξης μιας συστροφής του όρχεως, που παρουσιάζει παρόμοια συμπτώματα  με την ορχίτιδα και είναι πολύ επικίνδυνη κατάσταση που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση , ως και ενός καρκίνου του όρχεως ), γενικής και καλλιέργειας ούρων ( για να πιστοποιηθεί η ενδεχόμενη παρουσία μικροβιακού παράγοντα και να δοθεί στον ασθενή στοχευμένη αντιβιοτική αγωγή )και επί ανάγκης ελέγχου της γονιμότητας του ασθενούς , ενός σπερμοδιαγράμματος ή/και μιας καλλιέργειας σπέρματος . Ειδικά για την καλλιέργεια ούρων , μπορεί να χρειαστούν διαφορετικά δείγματα, συμπεριλαμβανομένης αρχικής ροής, μέσης ροής και μετά από μασάζ του προστάτη .Τέλος , ειδικά επί υποψίας σεξουαλικά μεταδιδόμενου νοσήματος , δόκιμη είναι και η διενέργεια εξέτασης ουρηθρικού υγρού , για χλαμύδια και βλεννόρροια .

 


Ποιες είναι οι επιπλοκές


Η ορχίτιδα , είναι δυνατό να οδηγήσει σε ατροφία του πάσχοντος όρχεως και  σε παροδική ή μόνιμη υπογονιμότητα ή  στειρότητα ( ιδίως αν έπεται της παρωτίτιδας ). Ο σχηματισμός αποστήματος στο όσχεο , το δερματικό οσχεϊκό συριγγίο ,  το έμφρακτο των όρχεων και η εμφάνιση χρόνιου πόνου στο σύστοιχο ημιόσχεο αποτελούν τις κυριότερες , μη σχετιζόμενες με την γονιμότητα , επιπλοκές της νόσου.

 

 

Θεραπεία – Μέθοδοι  αντιμετώπισης


Η θεραπεία είναι συνήθως συντηρητική και περιλαμβάνει τη χορήγηση αντιβιοτικών ( αν και μερικά στελέχη βακτηρίων έχουν γίνει ανθεκτικά σε αυτά )  και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, την κατάκλιση του αρρώστου, την τοποθέτηση του οσχέου σε ανάρροπη (προς τα πάνω) θέση και την τοποθέτηση ψυχρών επιθεμάτων , δράσεις οι ανωτέρω ,  που επιταχύνουν την υποχώρηση της φλεγμονής. Μερικές φορές η χειρουργική επέμβαση βοηθά στην αντιμετώπιση των επιπλοκών μιας λοίμωξης. Καθώς παράγεται συνεχώς σπέρμα, η γονιμότητα ανακτάται, αλλά μπορεί να χρειαστεί ένας κύκλος 72 ημερών , για πλήρη αποκατάσταση της  σεξουαλικής και οργανικής λειτουργικότητας .

 

 

Πώς να προφυλαχτείτε από τη νόσο – Πρόγνωση


Φοράτε άνετα και όχι στενά εσώρουχα και ρούχα και επίσης να έχετε μια καλή στάση σώματος , όταν κάθεστε ή κινείστε , για να αποφεύγονται οι όποιοι μηχανικοί ερεθισμοί του οσχέου και τέλος ασφαλή σεξουαλική ζωή ( σταθερός σύντροφος και χρήση προφυλακτικού ) για να αποφεύγονται οι σεξουαλικά μεταδιδόμενες ορχίτιδες . Τέλος , αν πρόκειται να σας διενεργηθεί μια οποιαδήποτε ουρολογική διαγνωστική ή/και θεραπευτική παρέμβαση , συμβουλευτείτε τον Θεράποντα Ιατρό σας για το ενδεχόμενο ανάγκης προφυλακτικής χρήσης κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής . Ειδικά ως προς την μεταπαρωτιτιδική ορχίτιδα , δόκιμος είναι ο προφυλακτικός εμβολιασμός κατά της παρωτίτιδας , στις προβλεπόμενες ηλικίες  , από το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών . 

 

Η πρόγνωση είναι συνήθως καλή και σπάνια και μόνο τα αμιγώς παραμελημένα ή υποθεραπευμένα περιστατικά  ορχίτιδας , δύνανται να επιπλακούν , ως ανωτέρω περιγράφθηκε . Ιδιαίτερη αναφορά χρήζει η περίπτωση της  μεταπαρωτιτιδικής ορχίτιδας , η οποία δεν είναι πάντα δυνατό να αντιμετωπισθεί θεραπευτικά , ποικίλει σαν έκβαση και συχνά επιπλέκεται με υπογονιμότητα ή στειρότητα.

 

 

Νικόλαος Κονδύλης

Ειδικός Γενικής - Οικογενειακής Ιατρικής

Σχετικές ειδικότητες - Forum


Εξετάσεις


Συμπτώματα

Ο γιατρός εξηγεί:
Νέο υαλουρονικό παρουσιάστηκε στο 4th ITED στο Παρίσι
18-11-15 / 14:00

Πριν από μερικές ημέρες ο πλαστικός χειρουργός κ. Χριστόπουλος παρευρέθη στο 4th ITED στο Παρίσι....

πλήρες άρθρο